45% Câu trả lời tin tức của AI có lỗi nghiêm trọng | TOS

Một nghiên cứu quy mô lớn do Liên minh Phát thanh Truyền hình châu Âu (EBU) và BBC thực hiện đã phát hiện rằng gần một nửa câu trả lời về tin tức từ các trợ lý AI như ChatGPT, Copilot, Gemini và Perplexity có lỗi nghiêm trọng. Nguồn trích dẫn sai, thông tin thiếu chính xác và sự sai lệch hệ thống đang trở thành vấn đề đáng lo ngại trong kỷ nguyên AI ngày càng chi phối việc tiếp cận tin tức.

Xem thêm:

• OpenAI biến ChatGPT thành công cụ mua sắm với Instant Checkout
• ChatGPT vs Google (2025): Sự khác biệt và đâu là công cụ tốt nhất?

1. AI thường xuyên sai lệch khi trả lời tin tức

Nghiên cứu mới nhất của EBU và BBC cho thấy các trợ lý AI hàng đầu thường diễn giải sai hoặc xử lý không chính xác nội dung tin tức. Báo cáo đánh giá phiên bản miễn phí của bốn công cụ AI phổ biến: ChatGPT, Copilot, Gemini và Perplexity, sử dụng 14 ngôn ngữ tại 22 tổ chức truyền thông công cộng ở 18 quốc gia.

“Sự sai lệch có hệ thống trong cách AI tái hiện tin tức diễn ra đồng nhất trên nhiều ngôn ngữ và khu vực.” – EBU nhấn mạnh.

2. Kết quả nổi bật của nghiên cứu

Tổng cộng 2.709 câu trả lời được phân tích, trong đó:

• 45% có vấn đề nghiêm trọng.
• 81% có ít nhất một lỗi nhỏ.
• 31% gặp vấn đề về nguồn trích dẫn ở mức đáng kể.

Như vậy, nguồn thông tin là điểm yếu lớn nhất, khi nhiều trợ lý AI không cung cấp, trích dẫn sai hoặc dẫn nguồn gây hiểu lầm.

3. Hiệu suất của từng trợ lý AI

Gemini: “Vua lỗi nguồn” trong nhóm được khảo sát

Google Gemini được ghi nhận là nền tảng mắc lỗi nhiều nhất, với:

• 76% câu trả lời có vấn đề nghiêm trọng.
• 72% trong số đó liên quan đến lỗi trích dẫn nguồn.

ChatGPT, Copilot, Perplexity: ít lỗi hơn nhưng vẫn đáng lưu ý

Ba nền tảng còn lại đều có tỷ lệ lỗi nghiêm trọng dưới 37%, và lỗi nguồn dưới 25%. Tuy nhiên, chúng vẫn xuất hiện sai lệch nội dung hoặc lỗi thời trong nhiều trường hợp.

4. Những lỗi phổ biến mà AI thường mắc phải

Một số ví dụ tiêu biểu về lỗi thông tin:

• Nhiều trợ lý AI vẫn xác định Giáo hoàng Francis là đương kim Giáo hoàng vào cuối tháng 5, dù ông đã qua đời vào tháng 4.
• Gemini đưa ra thông tin sai lệch về thay đổi luật cấm thuốc lá điện tử dùng một lần.

Những lỗi như vậy cho thấy AI chưa đủ đáng tin cậy khi xử lý nội dung tin tức cập nhật nhanh và nhạy cảm.

5. Phương pháp tiến hành nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện từ 24/5 đến 10/6, dựa trên:

• 30 câu hỏi cốt lõi chung cho các nền tảng.
• Một số câu hỏi tùy chỉnh cho từng quốc gia.

Các nhà nghiên cứu sử dụng phiên bản miễn phí của từng trợ lý để phản ánh trải nghiệm thực tế của người dùng phổ thông. Đáng chú ý, trong giai đoạn này, các hạn chế truy cập nội dung truyền thông của AI đã được tạm gỡ để đảm bảo dữ liệu phản hồi đầy đủ, rồi được khôi phục lại sau khi nghiên cứu kết thúc.

6. Ý nghĩa và tác động đối với người làm nội dung

Kết quả này là lời cảnh báo quan trọng cho:

• Người làm nghiên cứu và nội dung số: cần kiểm chứng thông tin từ nguồn gốc ban đầu thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào AI.
• Doanh nghiệp và nhà xuất bản: rủi ro AI bóp méo, trích dẫn sai hoặc hiểu sai nội dung của bạn là có thật, ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu và độ tin cậy truyền thông.

7. Hướng đi tương lai: Đảm bảo tính toàn vẹn tin tức trong AI

Để khắc phục, EBU và BBC đã ra mắt “News Integrity in AI Assistants Toolkit” – Bộ công cụ hướng dẫn các công ty công nghệ, tổ chức truyền thông và nhà nghiên cứu xây dựng quy chuẩn minh bạch, chính xác hơn trong AI.

Theo Reuters, EBU cảnh báo việc ngày càng phụ thuộc vào AI để đọc tin tức có thể khiến niềm tin công chúng suy giảm nghiêm trọng.

Ông Jean Philip De Tender, Giám đốc Truyền thông EBU, cho biết: “Khi mọi người không biết tin vào đâu, họ sẽ chọn không tin vào bất cứ điều gì, và điều đó có thể làm giảm sự tham gia của công dân trong nền dân chủ.”

Kết luận

Nghiên cứu của EBU – BBC là lời nhắc mạnh mẽ rằng AI không phải nguồn tin tuyệt đối chính xác. Dù mang lại sự tiện lợi, các trợ lý AI vẫn thiếu khả năng xác minh và hiểu ngữ cảnh sâu sắc như con người. Đối với người dùng, doanh nghiệp và nhà xuất bản, điều quan trọng là duy trì tư duy phản biện, đối chiếu nguồn gốc thông tin, và giám sát cách AI sử dụng nội dung của mình, để đảm bảo tính trung thực, minh bạch và đáng tin cậy trong thời đại tin tức số.

Xem thêm:

• Hiểu đúng về AI: SEO, AIO, AEO, GEO là gì và khác nhau thế nào?
• AI SEO vs SEO: Khác biệt, xu hướng và chiến lược kết hợp hiệu quả 2025
• ChatGPT vs Google (2025): Sự khác biệt và đâu là công cụ tốt nhất?

Nguồn tham khảo: AI Assistants Show Significant Issues In 45% Of News Answers | Search Engine Journal

TOS Content Editor

Chia sẻ Facebook Chia sẻ Google Chia sẻ Instagram